Actueel

De onderbuik, wat doen we ermee?

Hoe gaan we om met angsten, discriminatie en beeldvorming?

Angst en Strijd

Naar aanleiding van enige discussies op de website van Argusoog en andere sites over wat wel of niet antisemitisme is, leek het me goed een onderwerp over uitsluiting en discriminatie vanuit een ander perspectief bij de kop te nemen.
Een discussie die oplaait is altijd een goed moment om ons wederom tot nadenken aan te zetten. Een nadenken dat niet gericht is op het in stand houden van oude beelden en veronderstellingen, maar een denken èn voelen dat open is en gericht is op inzicht en verbinding. Dit is mede heel belangrijk gezien de huidige politieke context van nu met een partij die toch aan lijkt te schurken tegen discriminatie. Daarnaast wordt Partij voor Mens en Spirit momenteel benaderd door liberale groeperingen vanuit andere religies. Zij zijn zeer gespannen over de situatie van nu.

Strijd, angst en racisme hebben iets met elkaar te maken. Zij komen voort uit ‘de onderbuik’, uit de dierlijke overlevingsmechanismen van de mens. Die overlevingsmechanismen zijn er overigens niet voor niets. We hebben er collectief zo af en toe een bende van gemaakt, met geweld, haat en dood. Ook de natuur is vanuit zichzelf niet zachtzinnig. Het recht van de sterkste is overal zichtbaar.
Het is een grootse opdracht voor elk mens om de ‘wilde natuur’, de collectieve en individuele angsten te overstijgen en toe te groeien naar de essentie: liefde.

Liefde

Liefde blijkt aanvankelijk een werkwoord, als we geconfronteerd worden met onze overlevingsdriften. Deze driften roepen geen liefde op, maar bijvoorbeeld de wens tot controle en macht om te kunnen overleven. Dat is begrijpelijk, gezien de wereld waarin we leven. We worden gebombardeerd met informatie die ons angstig kan maken.
Mensen kunnen angsten, woede, frustraties en driften benutten om anderen te manipuleren of te bedreigen of chanteren. Doen wij dat ook? Of maken we een andere keuze? Het is daarom essentieel om ons bewust te worden wat de basis is van onze menselijkheid en door welke aspecten wij ons laten bepalen. Door de onderbuik, door het hoofd of door het hart?
We dienen onszelf en onze motieven steeds weer onder ogen te willen zien en van daaruit hart en hoofd te leren gebruiken om te onderscheiden wat er aan de hand is.

Politiek en Pijn

Politiek kan pijn blootleggen, vergroten of verkleinen. Als een burgemeester bij een ramp langs komt, dan vertegenwoordigt deze persoon het medeleven van de samenleving, waardoor enige pijn verzacht kan worden.

Een politicus of leider die bepaalde groeperingen bedreigt, raakt hen in hun overlevingsaspecten, in de onderbuik. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld gewelddadige groepen jongeren opstaan, die de angst en woede van hun groep uitdrukken in de samenleving door gewelddadig gedrag.
Daarnaast haalt een dergelijke houding ook bij andere burgers oude angsten, pijnen en frustraties omhoog die vervolgens weer geprojecteerd kunnen worden op de desbetreffende of andere groeperingen. Mensen die kampen met een oude innerlijke woede en pijnlijke ongeheelde wonden, kunnen deze woede en pijn onbewust uiten via deze weg.

En dan? Wat doen we dan als een dergelijke situatie zich voordoet? Honen we iemand weg die pijn uitdrukt of durven we het aan om pijn openlijk te benoemen, maar wel altijd vanuit het perspectief dat we wensen te helen en als mens steeds in vrede met elkaar te komen. Wat gebeurt er als we mensen met pijn dwingen om deze voor zich te houden? Is dat niet de ware reden waardoor opeens discriminerende sentimenten boven komen drijven?
Het is een grote uitdaging voor leiders en politici om recht te doen aan het aanwezig zijn van gevoelens, maar ook de diepe wens te hebben om deze gevoelens onder ogen te zien en te transformeren, zowel in als buiten onszelf.

Het Helen

Soms zijn wrijving en pijn noodzakelijk om oude patronen en verhoudingen te doorbreken. Het is essentieel om open het gesprek aan te durven gaan en elkaar niet te veroordelen. Laten we het aandurven om met zachte hand de beerputten te openen in onszelf en in onze samenleving. Laten we het aandurven om oordelen en angsten ‘in het licht te brengen’, zodat zij geheeld kunnen worden.

Onderdrukken en elkaar de mond snoeren werken nooit op langere termijn. Dat is wat we de afgelopen jaren hebben gezien. Het gaat erom de diepgevoelde wens elkaar te willen naderen en te willen begrijpen te helpen laten opbloeien. En daar horen die angsten en woede ook bij. Eerlijkheid tegenover jezelf en tegenover de ander, maar wel vanuit de intentie te binden en niet te krenken. En de diepe keus voor die weg kunnen we slechts zèlf maken.

Lea Manders, voorzitter en lijsttrekker Partij voor Mens en Spirit www.mensenspirit.nl